برگزاری جلسه دفاع از رساله دکتری رشته علوم ارتباطات

توییتر فرصتی برای قدرت دیپلماسی ایران در برابر امریکا است
۲۴ تیر ۱۴۰۰ | ۱۸:۴۰ کد : ۱۸۸۳ اخبار
تعداد بازدید:۱۴۱
برگزاری جلسه دفاع از رساله دکتری رشته علوم ارتباطات

جلسه دفاع  از رساله دکتری زهرا نژادبهرام در رشته علوم ارتباطات به راهنمایی دکتر نازنین ملکیان و مشاوره دکتر سروناز تربتی در دانشکده علوم انسانی دانشگاه آزاد واحد تهران شرق با عنوان بررسی نقش توییتر در قدرت دیپلماسی ایران در مقطع خروج امریکا از برجام، در روز 23 تیرماه 1400 به داوری دکتر هادی خانیکی، دکتر محمدرضا رسولی و دکتر لیلا نیرومند برگزار شد.

زهرا نژادبهرام در جلسه دفاع با بیان این مسئله که عصر ارتباطات گستره نوینی برای ارتباطات سیاسی ایجاد کرده و توییتر به عنوان رسانه سیاستمداران با بهره گیری از ظرفیت های گزیده گویی، سریع و صریح گویی، و نقطه زنی در گستره جهانی و به عبارتی رسانه ستیز گفتگویی در میدان،  جایگاه ویژه ای در عرصه دیپلماسی به خود اختصاص داده است، گفت برجام مسئله ایران و جهان است و خروج امریکا از برجام و ضعف شرکای دیگر بر بقای آن نیازمند رویکرد ویژه ای در عرصه دیپلماسی ایران است.

وی در بیان مسئله اشاره کرد مشکلات ایجاد شده برای برجام و قدرت روز افزون توییتر در عرصه جهانی و نقش ایران به عنوان طرف اصلی این مهم، الزام به بررسی آن را ضروری ساخته است. 

این پژوهشگر با تاکید بر اینکه  دیپلماسی ایران در توییتر ناشناخته است و نیازمند بازشناسی در این حوزه می باشد سوال اصلی را چگونگی نقش توییتر در قدرت دیپلماسی ایران در برجام ذکر کرد.

دانشجوی دکتری رشته علوم ارتباطات با ارائه گزارشی در قالب 80 اسلاید که بر گرفته از بررسی 5369 توییت  در سال 2018 بود، روش بکار گرفته شده را تحلیل محتوی کیفی با رویکرد عرفی ذکر کرد.

نژادبهرام با تاکید بر اینکه در این روش که عمدتا برای رسانه ها بکار گرفته می شود یاد آور شد در این مطالعه از نرم افزار maxqda 18  برای کد گذاری باز و محوری استفاده شده است.

این پژوهشگر اضافه کرد در این مطالعه برای تدقیق در یافته ها از روش دیگری تحت عنوان مصاحبه عمقی از کارشناسان چهار حوزه (رسانه، دیپلماسی، دانشگاهی در رشته علوم ارتباطات و دانشگاهی در رشته علوم سیاسی و روابط بین الملل)، 17 مصاحبه انجام شد که با کمک نرم افزار ذکر شده کد گذاری گردید.

وی یاد آور شد از میان این توییتها حدود 600 توییت مرتبط با برجام و مسئله ایران بوده است. وی با تاکید بر هدف گذاری این رساله بر ارتباطات سیاسی و رسانه شاخص که توییتر است افزود بررسی نظریه های گوناگون به عنوان الگوهای نظری این دید را به نگارنده داد که پاردایم مورد استفاده را تفسیری انتخاب کند و با تاکید بر پارادایم، دو مقوله روایت استراتژیک و قدرت نرم بستری برای تحلیل توییت ها و نتایج مصاحبه ها برای دستیابی به نتیجه مورد توجه قرار گرفت.

نژادبهرام در این جلسه دفاع گفت ساختار روایت سازی و داستان گویی در عرصه دیپلماسی مقوله ای بسیار جدی است که توسط کشورها مورد توجه قرار می گیرد  و ساخت روایت امریکا برای ایران تلاشی برای متهم ساختن در جهت توجیه خروج از برجام و بازنمایی بازیگری غیر متعارف ایران در جهان و منطقه و عدم پایبندی به تعهدات بین المللی و حمایت از تروریسم به عنوان مرکزیت این روایت است.

ایران نیز با بهره گیری از ظرفیت توییتر در جهت خنثی نمودن این روایت به روایت سازی جدیدی مبتنی بر تغییر نگرشها، اعتمادزایی و هویت سازی روی آورد.

روایتی که با تبیین جایگاه ایران در تعهد به عهدنامه های بین المللی به ویژه برجام، قربانی تروریسم بودن، جنگ با تروریسم (داعش) و برتری های فرهنگی و ارزشهای ملی و مذهبی و اتصال به حلقه ادیان ابراهیمی و ... تصویری متفاوت از ایران را در عرصه جهانی به نمایش گذاشت. وی اضافه کرد ایران همچنین با بهره گیری از این ظرفیت به بازنمایی تصویر امریکا در جهان و منطقه و نسبت به ایران پرداخته است. در این روایت امریکا خالق داعش و تولید کننده تروریسم، عدم پایبندی به تعهدات بین المللی، صلح جویی گزینشی، تشدید تحریم های ضد بشری و .... را مورد توجه قرار داده است.

وی اضافه کرد در این رساله یافته های تحقیق که موید 5 مقوله محوری شامل اعتماد زایی، ترمیم نگرشها و هویت سازی به همراه دیپلماسی فعال و قدرت نرم است بستری از ساخت روایت را طراحی کرده که به طور مداوم از سوی رهبران سیاسی ایران مورد گفتگو قرار گرفته است.

نژادبهرام محور اصلی ساخت روایت و قدرت نرم که اولی اقناع و دومی جذابیت است را فرصتی برای تولید روایت دانست و یادآور شد این دو عنصر قادر است در عرصه توییتر روایت سازی مبتنی بر کسب قدرت را برای ایران در دیپلماسی تحت تاثیر قرار دهد. کارکرد روایت از نظر وی در اقناع که ستون اصلی برای هویت سازی و اعتمادزایی و ترمیم نگرشها از سوی ایران است می تواند بستری برای جذابیت در عرصه قدرت نرم باشد.

این پژوهشگر روایت ایران از برجام که در معرض از میان رفتن بود را در سال 2018 در عرصه توییتر روایتی از جنس  تغییر اختلال در تصویری که ساخته شده بود، بهبود تصویر ایجاد شده و ایجاد تصویری جدید دانست. نژادبهرام گفت زیست بوم جدید رسانه ای که برگرفته از فضای فن آوری، افکار عمومی و کارکرد مستقیم شبکه های اجتماعی است، فرصتی برای ایران تدارک دید تا بتواند در آن فعالیت کند و اعتماد زایی ایران در بازخوانی ویژگی های هویتی و نگرشی و پایبندی به تعهدات بین المللی فرصتی بود که علاوه بر دیگر ظرفیت ها در توییتر به تصویر کشیده شد. از نگاه این پژوهشگر توییتر این فرصت را به ایران داد که روایتی را نشر دهد که ایران را در آن سال از حوزه متهم به جایگاه مدعی سوق داد.

دانشجوی دکتری رشته علوم ارتباطات در پایان دفاع خود همچنین با اشاره به نقش منحصر به فرد توییتر که بیش از 97 درصد کشورهای عضو سازمان ملل در آن حساب کاربری دارند گفت توییتر یک فرصت در عرصه جهان سیاسی کنونی است که بی توجهی به آن منجر به از دست دادن فرصت و کم توجهی به آن موجب دور ماندن از فضای ارتباطات سیاسی جهانی و بهره گیری از آن بستری برای تقویت قدرت نرم و فعال سازی دیپلماسی در همه عرصه ها به ویژه حوزه های مناقشه برانگیز است.

 پس از پایان دفاع نژادبهرام از رساله "بررسی نقش توئیتر در قدرت دیپلماسی ایران در مقطع خروج آمریکا از برجام" که به مدت دوساعت طول کشید، اساتید جلسه دفاع شامل دکتر نازنین ملکیان، دکتر سروناز تربتی، بعنوان اساتید راهنما و مشاور و دکتر هادی خانیکی، دکتر محمدرضا رسولی و دکتر لیلا نیرومند بعنوان اساتید داور وارد شور شدند و این رساله با درجه عالی مورد تایید قرار گرفت.

 

 

کلید واژه ها: علوم ارتباطات برگزاری جلسه دفاع رساله دکتری


( ۲ )